Skip to main content

Bron: De Gelderlander.

April Ranshuijsen (43) is fractievoorzitter van GroenLinks in Nijmegen én rolstoelafhankelijk. Ze schrikt van de roep om risicogroepen in corona-tijd af te zonderen. ,,Willen we een samenleving waar het recht van de sterkste geldt?”

Ineens was daar vorige week dat gevecht op Twitter. April Ranshuijsen noemde schrijfster en opiniemaker Marianne Zwagerman ‘gevaarlijk bezig’.  Zwagerman op haar beurt vond dat onfatsoenlijk van het Nijmeegse raadslid en sprak van laster. Aanleiding voor het gekibbel: uitspraken van oud-hoogleraar medische ethiek Heleen Dupuis over coronabestrijding.

Huisartsen moesten patiënten uit de risico­groep vragen wat zij willen bij een eventuele corona-infectie: wel of geen reanimatie, wil je thuis sterven? Ook ik kreeg dat telefoon­tje. Dat voelde bijna als een doodsvon­nis

Verkeerde keelgat

,,Het kan niet zo zijn dat – omdat één groep heel kwetsbaar is – iedereen thuis moet blijven”, had Dupuis in tv-programma EenVandaag gezegd. Zwagerman verspreidde die boodschap via social media: het was haar uit het hart gegrepen.

Dat schoot Ranshuijsen in het verkeerde keelgat. ,,Het gaat me niet om de persoon Zwagerman, maar om de inhoud. Ze schetst een te simpel beeld van de feiten. Daarmee wakker je tweedeling in de maatschappij aan.”

De discussie bij EenVandaag ging over het scheiden van jongeren en ouderen, om zodoende die laatste groep beter te beschermen. Wat is daar mis mee?
,,Mensen als Dupuis en Zwagerman doen alsof de hele samenleving moet lijden onder een klein groepje kwetsbaren. Dat klopt niet.

Het gaat niet alleen om ouderen, maar ook om mensen met een chronische ziekte, zoals ik, en om mensen met overgewicht. Veel huisartsen rekenen patiënten die in aanmerking komen voor de griepprik tot de risicogroep. Dat gaat om een paar miljoen mensen van alle leeftijden.”

U bedoelt dat we niet zoals Zwagerman zegt een klein bosje ‘dor hout’ proberen te beschermen, maar een oerwoud aan mensen?

,,Het gaat inderdaad om een veel grotere groep, al vind ik die termen verschrikkelijk. Alsof de waarde van een mensenleven afhangt van hoe gezond je bent. Ik begrijp goed dat veel mensen het zwaar hebben door het virus.

Ondernemers verliezen inkomsten, werkenden raken hun baan kwijt: de toekomst is onzeker. Sommigen suggereren dat dat komt doordat we met strenge corona-regels alleen een klein groepje beschermen. Dat is onjuist én gevaarlijk. Want: zo creëer je een wij-zij-tegenstelling in de samenleving.”

Mensen met beperkin­gen, met ziektes en zij die anders waren dan anderen werden weggestopt op speciale plaatsen

U windt zich behoorlijk op. Heeft dat ook te maken met uw eigen situatie?
,,Ja. Ik was een jaar of zes toen bij mij een progressieve spierziekte werd geconstateerd en zit al jaren in een rolstoel. Lang voelde het alsof ik door mijn handicap in een gescheiden wereld terecht was gekomen. Ik kon dan wel goed leren, maar moest toch met een busje naar het speciaal onderwijs.

Op mijn achttiende diende ik bij het kruisje te tekenen: volledig arbeidsongeschikt, ik kon naar een internaat voor gehandicapten. Zo is het lang gegaan in Nederland. Mensen met beperkingen, met ziektes en zij die anders waren dan anderen werden weggestopt op speciale plaatsen. In tehuizen in een bos achter een hek. Je werd afgeschreven.

De laatste jaren hebben we een inhaalslag gemaakt. De samenleving is nu ‘inclusiever’, zoals dat zo mooi heet. Kijk naar mij. Ik heb een eigen bedrijf, woon zelfstandig en ben fractievoorzitter van de grootste partij van Nijmegen. Ook mét beperking heb je tegenwoordig kansen. Maar de laatste tijd vrees ik dat we weer de verkeerde kant op gaan.”

Wat heeft dat met corona te maken?
,,Er wordt door het virus weer gesproken over het scheiden van groepen. De risicogroep afschermen van de rest. Nu is het om corona. Straks omdat het ook economisch beter uitkomt? Dat is niet mijn Nederland.

In de media is breed gediscussieerd over ‘het zwarte scenario’. Wat als ziekenhuizen door corona overvol raken? Eerst de gezonde mensen helpen, hoor je vaak. Huisartsen moesten patiënten uit de risicogroep vragen wat zij willen bij een eventuele corona-infectie: wel of geen reanimatie, wil je thuis sterven?

Ook ik kreeg dat telefoontje. Dat voelde bijna als een doodsvonnis. Maar waarom moest ik nadenken over die vraag? Ik sta ook midden in het leven, kan gewoon tachtig worden. Dat maakt me boos en bang.”

Wat moet er wél gebeuren?
,,Het is wachten op een vaccin. Hoe we de tussenliggende periode het best doorkomen, weet ik niet. Ik ben geen epidemioloog. Waar ik voor pleit is solidariteit. Laten we niet in groepen denken, maar het virus sámen bestrijden.”

Komt het nog goed tussen u en Zwagerman?
,,Ik heb haar uitgenodigd voor een gesprek, maar daar is ze niet op ingegaan. Dat hoeft ook niet. Het gaat niet om ons twee. Het gaat om de kant die we met zijn allen op gaan.”

Ranshuijsen maakt aanhalingstekens in de lucht: ,,Willen we de ‘kwetsbaren’ weer achter een hek in het bos? Naar een samenleving waarin alleen het recht van de sterkste geldt? Denk daar eens over na.”

Opiniemaker en columniste Marianne Zwagerman wil dat April Ranshuijsen haar uitspraken op Twitter terugneemt. Ze legt uit waarom ze de Nijmeegse politica van laster beticht. 

Zwagerman: ,,Ranshuijsen noemde mij ‘gevaarlijk bezig’. Dat accepteer ik niet. Juist politici zouden moeten weten hoeveel agressie er tegen mediamensen is. Ik ben de afgelopen maanden overspoeld met doodsbedreigingen. Alleen maar omdat ik een stukje heb geschreven. Daarom word ik heel boos als anderen – zoals deze mevrouw – mij gevaarlijk bezig noemen en hun volgers tegen mij ophitsen.

Bovendien word ik verkeerd geciteerd. In mijn column voor BNR Nieuwsradio over dor hout had ik het over een heel kleine groep oude mensen die in verpleeghuizen op hun dood zit te wachten. Ik heb nooit gezegd dat chronisch zieken ook bij die groep horen. Dát maken anderen ervan. Ze rukken mijn uitspraken uit hun verband en gebruiken die om een punt te maken. Dat wil ik niet over mijn kant laten gaan.”